Veelgestelde vragen
Antwoord op al jouw vragen over coaching, stress en burn-out
Heb je vragen over coaching, stress of burn-out? Dat is heel begrijpelijk. Op deze pagina vind je antwoorden op veelgestelde vragen die kunnen helpen om meer inzicht te krijgen in coaching en hoe een coachtraject kan bijdragen aan meer vitaliteit en balans.
Coaching
Oorspronkelijk komt coaching uit de sport, waarbij een coach een sporter naar een topprestatie coacht. Je werkt samen ergens naartoe; coaching is dus toekomstgericht. Het is bedoeld voor mensen die een doel hebben, maar nog niet weten hoe daar te komen. Maar schrik niet als je nog geen ‘doelstelling’ hebt geformuleerd.
Vaak gaat het ook gepaard met de wens iets te veranderen, of iets niet meer willen, ergens vanaf willen. In veel gevallen begint stress & burn-out coaching zo. Men wil bijvoorbeeld af van die extreme vermoeidheid en dat continue zenuwachtige gevoel. Daaronder zit een behoefte, iets dat je wél wilt en dat vormt vaak de basis voor je coachdoel.
Een stress- & burn-out coach helpt je om weer grip te krijgen op je energie, balans en welzijn, zowel preventief als wanneer je al klachten ervaart. Bij Marieke coacht natuurlijk! staat een benadering vanuit de vitaliteitspiramide centraal. Dit betekent dat je zowel voor je fysieke als je mentale herstel bij mij terecht kunt. Met erkende opleidingen en ruime ervaring op het gebied van vitaliteit, stress, burn-out en mental coaching, bied ik een persoonlijke aanpak die volledig aansluit bij jouw situatie en behoeften.
Een coachtraject is in de eerste plaats jouw unieke groeiproces. Jij bepaalt de doelstelling en het tempo. Je doorloopt daarin verschillende fasen: het intakegesprek, de herstelfase (van fysieke klachten bij overspannenheid of een burn-out), de inzichtfase, de oefenfase, de verankerfase en de evaluatiefase. Hieronder staan deze fases uitgebreider beschreven.
Hoelang een fase duurt, verschilt sterk per traject. Daarnaast bestaat een traject niet alleen uit de gesprekken, maar vindt jouw groei en ontwikkeling juist vooral plaats in de tijd tussen de gesprekken in. Mede daarom vinden de eerste paar gesprekken vaak iedere 1 à 2 weken plaats en zit er daarna meer tijd tussen de gesprekken. Die tijd kun je dan gebruiken voor reflectie, het uitproberen van nieuw gedrag en om bijvoorbeeld te werken aan huiswerkopdrachten.
Lees hier verder voor een uitgebreider antwoord op jouw vraag.
Coaching gaat over doelgericht veranderen. Het richt zich op het verbeteren van prestaties, persoonlijke groei en het bereiken van toekomstige doelen bij gezond functionerende mensen.
Therapie behandelt daarentegen emotionele blokkades, trauma’s en psychische klachten, met een focus op het verleden en herstel van psychische klachten.
Coaching is doorgaans kortdurend(er), terwijl therapie vaak intensiever is en langer duurt.
Coaching is geschikt voor mensen die gemotiveerd zijn om iets te veranderen in hun leven of een doel te bereiken of een wens hebben, maar niet goed weten hoe dit voor elkaar te krijgen.
Het is niet noodzakelijk om al precies te weten wat je wilt veranderen of bereiken. Het kan ook zijn dat je ergens vanaf of van weg wil, maar je weet nog niet precies waar je dan wel naartoe wilt. Coaching start altijd met het formuleren van (een) doelstelling(en) en bij de formulering hiervan kan de coach jou ook helpen.
Wanneer je twijfelt of coaching iets voor jou is, kun je dit ook bespreekbaar maken bij (het maken van de afspraak voor) het intakegesprek.
Dit verschilt natuurlijk per coachtraject en hangt af van jouw persoonlijke coachdoel(en), maar stress- en burn-out coaching levert in bijna alle gevallen inzichten, persoonlijke ontwikkeling, groei en een vitaler leven op.
Vitaliteit
Vitaliteit betekent letterlijk levenskracht, ofwel bruisen van energie en zin hebben in het leven. Je lichamelijk en geestelijk sterk en fit voelen. Het hebben van een drive en voldoende veerkracht om te kunnen dealen met de uitdagingen die het leven je soms voorschotelt. Dit is niet altijd een vanzelfsprekendheid, maar wel een mogelijkheid.
Stress, overspannenheid en burn-out
Stress
Stress is een vorm van spanning die in het lichaam van mensen optreedt als reactie op externe prikkels. Stress heeft zowel lichamelijke als geestelijke gevolgen en kan zowel positief als negatief zijn. Positieve vormen van stress kunnen bijvoorbeeld ontstaan als je een presentatie moet geven op je werk of als je een belangrijke sportprestatie moet leveren. Je lichaam reageert hier onder andere op door gefocust te zijn, je staat even op scherp. Na afloop kun je weer ontspannen en ontladen. De afwisseling van spanning en inspanning is heel belangrijk. Lukt het niet om na een periode van spanning te ontspannen, dan zal een volgende spanningssituatie tot een nog hogere spanning in het lichaam leiden.
Je kunt het vergelijken met een elastiekje. Een elastiekje kan heel lang meegaan, ook al wordt eraan getrokken. Als er maar perioden van ontspanning zijn. Als je een elastiek te lang onder spanning zet, neemt na een tijdje de veerkracht af. De rek is eruit. Bij mensen kan dit leiden tot overspannenheid.
Overspannenheid en burn-out
Wanneer er sprake is van chronische stress, kun je overspannen raken als je niet ingrijpt. Je kunt dan allerlei lichamelijke en mentale klachten ontwikkelen (zie Hoe herken je stress? voor een aantal voorbeelden van klachten).
Wanneer deze klachten langer dan 6 maanden aanhouden en (extreme) vermoeidheid op de voorgrond komt te staan, dan wordt het door een arts als burn-out gediagnostiseerd.¹
Verschillen tussen overspannenheid en burn-out
Het Nederlands Huisartsen Genootschap hanteert een richtlijn om overspannenheid en burn-out te diagnosticeren.² De belangrijkste verschillen tussen overspannenheid en burn-out hebben, zoals je hieronder ziet, te maken met de duur van de klachten en het niveau van energie.
| Overspannenheid | Burn-out |
|---|---|
Er is sprake van overspanning als voldaan is aan de volgende vier criteria:
|
Er is sprake van burn-out als er sprake is van overspanning waarbij de klachten minstens zes maanden aanwezig zijn en moeheid en uitputting op de voorgrond staan. |
¹Een coach mag geen diagnose stellen. Wanneer je vermoedt dat je een burn-out hebt, ga dan altijd naar je huisarts. Het is namelijk belangrijk dat je huisarts andere aandoeningen uitsluit.
²Bovengenoemde informatie over de verschillen tussen overspannenheid en burn-out komt van de website van het Nederlands Huisartsen Genootschap.
De ene persoon heeft sneller (last van) stress dan de ander. Hoe kan dat? Dit heeft enerzijds te maken met je innerlijke veerkracht, die wordt gevormd door je bezieling, motivatie en vitaliteit. Anderzijds spelen ook eigenschappen, leefstijl en persoonlijkheden hierbij een rol.
Herken je een of meerdere van de volgende karaktereigenschappen? Heb je een groot verantwoordelijkheidsgevoel, ben je ambitieus, perfectionistisch, niet zo assertief, doe je graag meerdere dingen tegelijkertijd, vind je het lastig om je emoties te uiten of los je zaken graag in je eentje op? Wees dan alert op stress signalen, want deze karaktereigenschappen maken je gevoelig voor stress.
Stress kun je ook herkennen aan bepaald gedrag. Zoals snel geïrriteerd zijn, je hoofd er niet bij hebben, vaak fouten maken, veel zuchten en klagen, ongezonde leefstijl (qua roken, alcohol, koffie, voeding) of geen zin hebben in seks.
Het kan ook zijn dat je bepaalde klachten hebt. Lichamelijke klachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn, rugpijn, hartkloppingen, bevende handen of zenuwtrekjes. Emotionele klachten zoals snel huilen, een opgejaagd of gespannen gevoel, depressieve gevoelens of sombere gedachten hebben. Verstandelijke klachten zoals verstrooid zijn, piekeren, besluiteloos of vaak iets vergeten.
De hierboven genoemde voorbeelden zijn er slechts een paar. Stress kan zich uiten in legio klachten en vormen van gedrag. Bezoek bij twijfel altijd je huisarts. En of je er nu ruim op tijd bij bent en vooral preventief wat puntjes op de i wilt zetten, of dat je een lange lijst met klachten hebt ontwikkeld. In beide gevallen, en alles er tussenin, ben je gebaat bij hulp van een stress & burn-out coach.
Heb je interesse in een gratis intakegesprek? Neem dan contact met me op.
Je huisarts kan samen met jou naar je klachten kijken en beoordelen of er sprake is van overspannenheid of een burn-out. Het is belangrijk om je huisarts hierbij te betrekken, omdat deze andere aandoeningen al dan niet kan uitsluiten. Wanneer andere aandoeningen zijn uitgesloten en je inderdaad overspannen blijkt te zijn of een burn-out hebt, dan kun je contact opnemen met een stress & burn-out coach.
Het herstelproces van een burn-out is voor iedereen verschillend. Toch zijn er een aantal overeenkomsten te noemen:
- Het begint met het erkennen van de situatie (acceptatie en loslaten);
- Vervolgens is het belangrijk om de roofbouw (zoveel als mogelijk) te stoppen, wetende dat je niet alle stressoren zomaar kunt wegnemen;
- Bij een burn-out werk je eerst aan je fysieke herstel (voeding, beweging, slaap) en vervolgens aan je mentale herstel (positief denken, ondersteunende relaties, zingeving);
- Tot slot is het belangrijk te realiseren dat het herstelproces vaak geen stijgende lijn is, maar dat je soms ook een stapje terugdoet en daarna weer twee stapjes vooruit. Wanneer je je hierop instelt, hoef je dus niet te schrikken als je even een terugval ervaart. Dit is heel normaal.
Ken je iemand met een burn-out? Dan kun je zo iemand helpen door een luisterend oor te bieden en te vragen of je iets voor hem/haar/hun kunt betekenen. En komt er weinig respons op die vraag? Simpele dagdagelijkse taken zoals boodschappen doen of eten koken zijn vaak al een opgave, dus bijvoorbeeld iedere week een gezonde maaltijd langsbrengen die zó de oven in kan, is altijd welkom. Of bijvoorbeeld samen in stilte een wandeling maken, door een rustige, prikkelarme omgeving.
Probeer allerlei goedbedoelde adviezen achterwege te laten. Je kunt beter af en toe een vraag stellen. Bijvoorbeeld of er vandaag nog iets moet gebeuren dat jij even over kunt nemen van deze persoon. Denk aan het overnemen van een werkafspraak van een collega of het naar school brengen en ophalen van de kinderen.
Tot slot kun je vragen of iemand al een huisarts heeft bezocht en hulp heeft bij het herstelproces. Zo niet, dan kun je vragen of je kunt helpen bij het vinden van de juiste hulp. Herstellen van een burn-out doet iemand zelden alleen, maar begint het liefst met een afspraak bij de huisarts.
Een coach kiezen
Ik ben lid van en gecertificeerd (EIA¹: Practitioner) door de Nederlandse Orde van Beroepscoaches (NOBCO). De NOBCO is de grootste onafhankelijke beroepsorganisatie voor professionele coaching in Nederland.
Lidmaatschap en certificering zijn twee verschillende dingen bij de NOBCO. Een coach kan zich aansluiten bij de NOBCO als:
- Je beschikt over een HBO/WO vooropleiding + een coachopleiding van minimaal 50 uur
- Je beschikt over coachervaring met ten minste 5 coachees en minimaal 50 coachuren in de afgelopen drie jaar
- Je je EMCC-certificering² direct behaald (of i.i.g. binnen 1 jaar als aspirant lid)
Om je als individuele coach te certificeren bij de NOBCO moet je een portfolio indienen dat wordt beoordeeld door een assessor, gevolgd door een professionele dialoog. Het portfolio bevat o.a. bewijsstukken van je coachuren per kalenderjaar, je werkervaring als coach, reflectieverslagen, reflecties op supervisie/intervisie en opleidingsuren. Als je je certificering behaald, is deze 5 jaar geldig. Daarna kun je opnieuw certificeren voor een hoger niveau of hetzelfde niveau.
Hét kwaliteitskeurmerk voor beroepscoaches
EMCC (European Mentoring & Coaching Counsil) Global is de ontwikkelaar en eigenaar van het EIA keurmerk. Gecertificeerde NOBCO coaches, zoals ik, mogen dit onafhankelijke keurmerk voeren. Hiermee toon ik aan dat ik voldoe aan de kwaliteitseisen van de EMCC en dat ik me blijf ontwikkelen in mijn vak door middel van continue reflectie, intervisie, supervisie, opleiding en training. Ik werk ook volgens de Internationale Ethische Code en de Diversiteit en Inclusie Verklaring van EMCC Global.

¹European Individual Accreditation
²Sinds 2008 is NOBCO een onderdeel van European Mentoring & Coaching Council (EMCC) Global: een inclusieve organisatie voor het verder ontwikkelen en bevorderen van de kwaliteit van coaching. EMCC Global is actief in meer dan 30 landen over de hele wereld en zijn +15.000 coaches aangesloten.
Dit is in de eerste plaats natuurlijk heel persoonlijk. Vragen die je jezelf kunt stellen na een kennismakingsgesprek zijn: voel je je op je gemak bij de coach, voel je een klik en heb je er vertrouwen in dat deze persoon jou kan helpen bij jouw coachvraag?
Na afloop van een coachtraject kun je deze vraag misschien pas echt goed beantwoorden, maar er zijn ook een aantal dingen waar je vooraf op kunt letten als je een coach zoekt:
- Is de coach gecertificeerd? Zo ja, controleer dan wat de certificering inhoudt. En gecertificeerd is iets anders dan gediplomeerd. Ik ben gecertificeerd bij de NOBCO op Practitioner niveau. Het hebben van een HBO/WO opleidingsniveau en een afgeronde coachopleiding is één van de vereisten. Op deze pagina kun je lezen wat de NOBCO certificering nog meer inhoudt.
- Is de coach lid van een beroepsvereniging? Leden van een beroepsvereniging werken meestal volgens een ethische code en hebben een klachtenreglement. Ik werk volgens de richtlijnen van de Nederlandse Orde voor Beroepscoaches:
- Legt je coach de afspraken vast in een coachcontract? Hierin staat onder andere waar jullie in het coachtraject naartoe zullen werken (i.e. het coachdoel), het aantal sessies en de kosten. Dankzij een contract is het vooraf helder volgens welke afspraken jullie een overeenkomst aangaan.
- Op welke wijze wordt het coachtraject geëvalueerd? Een evaluatie gedurende en aan het einde van het traject is waardevol, omdat je dan stilstaat bij de behaalde resultaten, de coachrelatie en indien nodig kunt bijsturen. Bij Marieke coacht natuurlijk! kun je gratis gebruik maken van de Coaching Monitor. Met behulp van dit online evaluatie-instrument krijgen de coach en coachee inzicht in de kwaliteit, voortgang en het rendement van het traject.
- Past het specialisme van de coach bij jouw coachvraag?




